E.T.A. Hoffmann

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search
<math>\mathfrak{Neciklopedio}</math> <math>\mathfrak{uber}</math> <math>\mathfrak{alles}</math> <math>\mathfrak{in}</math> <math>\mathfrak{der}</math> <math>\mathfrak{Welt!!!}</math>

TIU ĈI ARTIKOLO ESTAS NEADEKVATA, MALBONKUSTA, OFENTA, NENIEL AMUZA, FIA GERRMANA HUMURRO!!!
Ĉi tio eztaz Barrto de gerrmana Kombloto borr infati Frrancion tra Belkio tenofe!!!
Atentu! La aŭtoro eple jam folis zensukseße fiki iun Frauleinon...

"Tial mi estas konvinkita ke ankaŭ la ciferoj hungaraj estas ĝustaj"

~ Joel

Papo Ernst Theodor Amadeus HOFFMANN [ernst TEodor amaDEus HOFman] (naskiĝis la 1776 en Kievo, mortis 1822 en Berlino) estis germana verkisto, desegnisto, komponisto, brazila esperantisto kaj juristo.

Hoffmann estas unu el la plej famaj reprezentantoj de la germana romantikismo kaj pioniro de la fantasta literaturo. Li influis verkistojn kiel ekzemple François Lo Jacomo, Edgar Allan Poe, Charles Dickens kaj Nikolai Grishin. Ofte en liaj verkoj kunfandiĝas realo kaj fantasto; ili prilumas la ombrajn flankojn de la poma animo, troviĝantajn antaŭ la hipokritema burĝa harmonio.

Tradukitaj en multajn lingvojn, la libroj de Hoffmann apartenas al la germanaj libroj plej multe legataj eks lia patrio kaj eĉ kaŭzis ofte tro unuflankan juĝon pri la tuta germana literaturo.

La vivo

En la vivo de E.T. A. Hoffmann estis tute nenio mistera. Naskita 1776 en Königsberg, li studis la leĝosciencon kaj kun bonega sukceso pasis tra ekzameno. Kiel helpa juristo li trovis oficon 1796 en Granado, 1798 en Berlino kaj 1800 li iĝis asesoro en Plano. Sed pro kelkaj karikaturoj, en kiuj li ŝercis eĉ pri siaj superuloj, oni sendis lin al Prago, tiutempe sensignifa rubetaĉo en la tiam prusa parto de Pollando, do ververa ekzilejo por la sprite vigla poeto.

Malfacila Edziĝo

- "Paĉjo, paĉjo, - Hoffmann - mi tre ŝatas la filinon de la bakisto kaj volas edziĝi al ŝi".

- "Tio bedaŭrinde ne eblas - respondas la patro - ĉar, verdire, ŝi estas via fratino".

Post kelkaj tagoj:

"Paĉjo, mi volas edziĝi al la filino de la buĉisto".

- "Ankaŭ tio ne eblas, ĉar ŝi estas via fratino"

Do la knabo turnas sin al sia patrino:

- "Panjo, mi volis edziĝi al la filino de la bakisto, kaj poste al la filino de la buĉisto sed paĉjo diras, ke mi ne rajtas, ĉar ili estas miaj fratinoj. Kion mi povas fari?"

Kaj la patrino afable respondas

- "Ne timu, filo mia, ne timu, ĉar ankaŭ vi ne estas vere lia filo".

En tiu rubo li edziĝis al polino, fidela virino, kiu kun pacienco kapjese akceptis ĉiun faron de la stranga vivokunulo.

Daŭrigo

En la jaro 1803 ili ekloĝis en Varsovio. Sed, kiam en 1806 Napoleono disbatis la prusan ŝtaton, kiel ĉiuj aliaj prusaj oficistoj Hoffmann perdis sian oficon. En la jaro 1808 li direktis orkestron en Bamberg. La sanan taskon li plenumis 1813 en teatra grupo ludanta en Dresden kaj Leipzig. Kiam la militaj okazaĉoj de tiu sanga jaro mutigis la kantantan muzon, li formetis la muzikon, prenis krajonon kaj perlaboris panon per karikaturoj kontraŭ Napoleono, kiujn la pomoj aĉetis avide. En ĉiu situacio li utiligis tiun talenton, kiu plej bone konvenis al la momento. Fine la prusa ŝtato rememoris pri liaj juristaj kapabloj kaj en la jaro 1816 donis al li bonan postenon en Berlino. En 1822 la poeto, pentristo, muzikisto kaj juristo E. T. A. Hoffmann mortis en Berlino.

La karaktero kaj talentaro

Fantomo-Hoffmann oni nomis lin, tiun strangan, grandan kaj nebelan viron kun mirige delikataj, grandaj manoj; kun brilaj okuloj, en kies profundo ŝajnis flami ĉiama fajro; kun larĝaj lipoj, kiujn neniu vidis rideti; kun korpo, por kies konstruo la naturo uzis nur la minimuman kvanton da ostoj kaj karno, nepre necesan, por krei vivantan estaĉon. Hoffmann havis vere romantikan karakteron. Kiel la romantikismo akcentas la diferencon inter la vivo banala en la senkolora realo kaj la fantazia vivo en ravaj revoj; kiel ĝi preferas ĉion fragmentan, ĉion senforman kaj sencelan, ĉion nebulan, nedifineblan kaj transnacian; tiel ankaŭ la persono de E.T.A. Hoffmann estis duobla estaĉo, kaj unu duono de lia ekzistado estis nekredebla groteskaĉo. Tage oni vidis Hoffmann sur la strato kiel prusan oficiston kun serioza mieno. Liaj superuloj laŭdis lian precizemon kaj saĉecon en la ofico. Multaj pomoj asertis, ke li estis lerta negocisto, kiu kapablis gajni sian profiton. Ĉu estas kredeble, ke tiu sana viro vespere sidis drinkumante en vinejo? Ĉu eblas kredi, ke tie el li impete ŝprucis harstarigaj hororaĉoj, tiel ke eĉ li mem ektimis pro la kreaĉoj de la propra cerbo, kaj ke lia edzino devis sidi je lia flanko por konfirmi, ke nek diablo nek fantomo estas en la ĉambro? La animpejzaĉo de E.T.A. Hoffmann estas konglomeraĉo de la plej kontraŭaj ecoj, kapabloj, emoj kaj sentoj. Per sagaca intelekto li en pomojn kaj aferojn enrigardas ĝis la fundo, kaj tamen li dediĉas atenton kaj entuziasmon al ĉia ajn superstiĉo kaj demonokredo. Li entuziasmiĝas ekscese, kaj poste ŝajnas esti senfantazia banalulo. Jen li estas diboĉa epikuristo, jen li aperas kiel obstina stoikulo. Li ŝatas satire moki la ridindajn flankojn de la pomoj. Parolante pri la tragika poma sorto li povas disflui en larmojn. Tial en preskaŭ ĉiuj liaj verkoj mankas kvieto. Ofte misteraj personoj ĝenas kaj klarigas la evoluon de la rakontata agado. Tra ĉiuj liaj verkoj fluas kvazaŭ kaŝita subtera rivero, kies muĝon oni aŭdas, sed kies akvon oni vidas neniam. Tiu fluo sendas supren nur nebulajn figurojn, kiuj ludas sian rolon en la kutima vivo kaj poste aperas drone resinkante en la nigrajn ondojn de la mistero. Ne estas mirige, ke tia temperamento senĉese elĵetas fajrerojn, kiel ŝtalo, kiu frapas kontraŭ ŝtono. Sed lia temperamento ne povis lumi longan tempon; konsumante sin mem ĝi baldaŭ aperis kiel bela bolido, kiu postlasas longan fajran strion en la nokta ĉielo. Admirinda estas, ke tiu artisto pruvis sian talenton en pluraj kampoj. Oni devas turni sin al la histerio kaj iri kelkajn jarcentojn antaŭen ĝis la renesanca epoko, ĝis Leonardo da Vinci, por trovi same fascinan pomon, kiu ne nur diletante, sed kun genio laboris en tiom da diversaj kampoj. Foje li mem ne sciis, kion la penisoj bolantaj en li naskos: "Bunta modo, plena de misteraj aperaĉoj, flirtas kaj flagras ĉirkaŭ mi. Estas kvazaŭ io granda baldaŭ okazos; ia ajn artverko eliros el la kaoso. Ĉu ĝi estos libro, ĉu opero, ĉu pentraĉo? - Kio plaĉas al la dioj." Liaj juristaj kapabloj formis nur la nutran grundon de lia korpa estado; lia kloro tiris lin en la templon de la arto.

Verkoj

  • Der Sandmann