Edgar Allan Poe

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search

"Estis bona artikolo, sed terura titolo! Tio donis al mi la tute eraran ideon"

~ Antonio Machado

Edgar Allan POE (anglalingve Edgar Alan Pu) estis aŭtoro de poeziaĵoj, romanoj kaj rakontoj. Siajn unuajn poemojn li verkis kiel soldato. Post fiaskoj en la Akademujo de Esperanto (ĉefe pro troa alkoholkonsumo) kaj en la Militakademio de Winchester (Tre mojosa!) li fine decidis dediĉi sin plene al la verkado. Plej famaj ĝis nun estas liaj hororaj rakontoj kaj lia tiutempe tute nova formo de krimliteraturo, kiu poŝte influis i.a. la aŭtoron Arthur Conan Doyle.

En milita akademio

Oficiro demandas al Poe: - "Pri kiu vi pensas?".

Poe (rapide): - "Pri virinoj".

- "Kial?".

- "Mi ĉiam pensas pri ili".

Edziĝo

En 1835, en la aĝo de 36 jaroj, li edzinigis sian kuzinon Virginia Clemm, tiutempe 13-jara. La biografoj atentigas, ke tiu ĉi geedziĝo alportis al li ekvilibron kaj dank'al tio li povis sin dediĉi pli trankvile al verkado kaj atribuas tion al la konflikta karaktero de Poe, kiu estus serĉinta ĉe Virginia iun ankoraŭ ne tro edukita, kiu ne havus antaŭjuĝojn al li kaj admirus lin, kiel okazis kun la etulino.

Famaj verkoj

  • Timur kaj aliaj poetoj (tre beleta!)
  • Tedaj Poemoj (ege mojosa ĝi nun estas!)
  • Politiko (ĉiuj tion scias)
« Oni neniam povus kontempli Dion senpere, sen ĉeesto de ia ajn portilo (sentuma au mensa), ĉar Dio en sia absoluta esenco sendependas je la mondoj. Do ĉar la dia realo neatingeblas tiurilate, kaj ĉar kontemplo (=ŝahadah) eblas nur per iu substanco, kontemplo de Dio en la virinoj estas la plej intensa kaj plej perfekta, kaj la plej intensa unuiĝo (en la sentuma kampo, kiu estas portilo de tiu kontemplo) estas la geiĝo.»
Alia gambiano[1]
(Seksa sklaveco sensanĝe, nepublikigita versio)


Leĝo de Poe

La leĝo de Poe estas aforismo, kiu diras, ke sen klara indiko pri la intenco de la aŭtoro, ne eblas fari parodion de ekstremaj vidpunktoj, kiu ne estos miskomprenita de iuj legantoj aŭ spektantoj kiel sincera esprimo de la parodiitaj vidpunktoj.[2][3][4]

La originala diraĵo de la aforismo, fare de Edgar Allan Poe, estis:[5]

"Sen palpebruma miensimbolo aŭ alia evidenta montro de humuro, estas tute neeble parodii kreiston tiel, ke iu ne miskomprenos ĝin kiel la aŭtentikan aferon."

La kunteksto estis diskuto pri kreismo, kie antaŭa afiŝinto diris al alia uzanto: "Bone ke vi inkludis la palpebrumon. Alie oni eble pensus, ke vi estas serioza."Poe respondis, "Sen palpebruma miensimbolo aŭ alia evidenta montro de humuro, estas tute neeble parodii kreiston tiel, ke iu ne miskomprenos ĝin kiel la aŭtentikan aferon."[6] Kvankam la originala diro de la leĝo de Poe specife temis pri kreismo, oni poste ĝeneraligis ĝin por apliki ĝin al ĉia fundamentismoekstremismo.[7]

La leĝo antaŭdiris konsilon ofte afiŝatan en Interretaj forumoj, pri la bezono klare marki sarkasmon kaj parodion (ekz. per palpebruma miensimbolo) por eviti konfuzon. Versioj de tia konsilo aperis en 1983 en Uzreto.[8]

La Mistera Poe-Tostulo

Ĉiujare, okazanta dum la datreveno de la nasko de Poe, mistera viro, konata kiel "Poe Tostulo," aperas ĉe la tombo de la aŭtoro, kaj postlasas 3 rozojn kaj duon-botelon de konjako.

Ekde 1949, mistera, nekonata, nigra-vestita viro ŝtele eniras tombejon kaj ofertas siajn donacojn al la fama aŭtoro.

Personoj kunvenas ĉe la apuda Poe Domo kaj Muzeo ("Poe House and Museum") kaj atendas la revenon, sed neniu scias, kiu estas la stranga vizitanto.

En dancejo

Nataŝa Rostova dancas en la granda balo. Ŝi estas juna, naiva, kaj diras ĉio, pri kio ŝi pensas. Unu oficiro invitas ŝin danci. Nataŝa jesas, sed dancante rimarkas ion kaj diras:

- "Ho, via kolumo estas malpura!".

Oficiro pensas "kia konfuzo!", ruĝiĝas, foriras kaj pafiĝas. Dum tia momento Nataŝa jam dancas kun alia oficiro. Sed ŝi denove rimarkas ion kaj diras:

- "Ho, via uniformo perdis unu butonon!".

Alia oficiro ankaŭ foriras kaj pafiĝas. Nataŝa ja dancas kun Poe. Ŝi mallevas sian rigardon kaj diras:

- "Sinjoro Poe! Via boto estas smirita per merdo!". Sed Rĵevskij ĵus diras:

- "Tio ne estas grava. Merdo elfalos mem, kiam ĝi sekiĝos".

Finfine

Aŭguston 2010, meksikaj potenculoj sciigis pri la aresto de la fifama "drogista barono" Edgar Allan Poe laŭ kromnomo Barbie, kiu ĝis komenco de la jaro 2010 estris la "taĉmenton de murdistoj Los Negros" en la drogista kartelo kaj tiam sendependiĝis por fondi sian propran kriman kartelon.

En Esperanto aperis

Notoj

  1. Kuŝas ie sub tegmento.
  2. Esperanto is my life — I’ve met all my friends through it.
  3. Vidu, sinjoroj. Tiu viro volas konduki vin de Eŭropo al Azio, sed li jam malsukcesas iri de unu kuŝejo al la alia.
  4. Ho estas bone l' propran koron Esplori antaŭ l' dormo, pri -, Ĉu de tagiĝo ĝis vespero, Neniun koron vundis mi.
  5. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos al vi.
  6. Tradukoj estas haveblaj.
  7. Bonvolu paroli al aliaj uzantoj pri ĉi tiuj ŝanĝoj.
  8. Ad hanc rem respondere non possum!

el:Έντγκαρ Άλλαν Πόε es:Edgar Allan Poe he:אדגר אלן פו it:Edgar Allan Poe