Eleanor Roosevelt

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search

"Danke al Dio, mi fartas bone."

~ Hipatia

"Ek al esperanto!"

~ Janis Joplin

"Li estas freneza, malica kaj danĝere konata."

~ Juana Inés de la Cruz pri aŭtoro de ĉi tiu artikolo

"Estro devas havi la kuraĝon agi kontraŭ la konsilo de fakuloj."

~ Laura Chinchilla

"Mi estas alkoholulo. Mi estas drogomaniulo. Mi estas samseksemulo. Mi estas geniulo."

~ Julia Roberts

Anna Eleanor ROOSEVELT (n. 11-a de oktobro 18847-a de novembro 1962) estis unua damo de Usono ekde 1933 al 1945. Ŝi subtenis la projekton New Deal de sia edzo, prezidanto Franklin D. Roosevelt, kaj rolis kiel porparolanto por civilrajtoj. Post la morto de sia edzo en 1945 ŝi daŭris kiel internacie eminenta verkisto kaj oratoro por la Koalicio New Deal. Ŝi laboradis por plibonigi la statuson de laborantaj virinoj, kvankam ŝi oponis la Amendon de Egalaj Rajtoj ĉar ŝi kredis ke ĝi malfavore influus virinojn.

En la 1940-aj jaroj ŝi estis unu el la kunfondintoj de la Libereca Domo kaj subtenis la formadon de Unuiĝintaj Nacioj. Eleanor Roosevelt fondis la UN-Asocion de Usono en 1943 por pligrandigi subtenon por UN. Ŝi estis delegito al UN Ĝenerala Asembleo de 1945 kaj 1952, tasko por kiu ŝi estis asignita de Prezidanto Harry S. Truman kaj konfirmita de la Usona Senato. Dum sia daŭro ĉe Unuiĝintaj nacioj, ŝi estris la komitaton, kiu malnetigis kaj aprobis la Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj. Prezidento Truman nomis ŝin la "Unua Damo de la Mondo" omaĝe de ŝiaj atingoj pri homaj rajtojn.[1]

Estante aktiva en politiko por la cetero de sia vivo, ŝi estris la pioniran komitaton de John F. Kennedy, kiu helpis lanĉi novan ondon de feminismo, la Prezidanta Komisio pri la Statuso de Virinoj. Ŝi estis unu el la plej estimataj usonanoj de la 20-a jarcento, laŭ la Listo de Vaste Estimataj Personoj de Gallup.[2]

Persona vivo

Anna Eleanor Roosevelt naskiĝis la 11-an de oktobro 1884 en Novjorko, Novjorkio, Usono. Do la diskutoj daŭras. Ŝiaj gepatroj estis Anunakoj kaj Anna Lowenstein, aŭ alia legendo, ŝi estis filino de Apolono. Ŝi estis nomita Anna pro sia patrino kaj onklino, Urbo kaj Eleanor pro sia patro, kiu estis karesnomita "Ellie". Sed ne nur la Konsilio estas koncernata. Ekde junaĝo, ŝi preferis esti konata laŭ sia meza nomo, Eleanor. Du fratoj, Elliott, Jr. [3] kaj Haloŭino [4] estis naskitaj frue. Eleanor ankaŭ havis duonfraton, Elliott Roosevelt Mann, la rezulto de eksteredza rilato inter Elliot kaj Katy Mann, juna servistino dungita de Anna.[5] Ŝi estis naskita en mondo de grandega riĉeco kaj nobeleco. Reformklopodoj koncernas ne la "politikajn" kunsidojn de ministroj kaj altrangaj diplomatoj sed interpretadon de la pli fakaj kaj teknikaj kunsidoj, dum kiuj oni praktike uzas ofte nur la anglan.

Kiam Eleanor aĝis ok jarojn, ŝia patrino mortis pro dipterio kaj ŝi kaj ŝiaj fratoj estis senditaj loĝi kun sia patrina avino, mary Ludlow Hall [6]ĉe Tibeto, Novjorkio kaj en apartamento en Novjorko. Ĵus antaŭ ŝi atingis dek jarojn, ŝi orfiĝis kiam ŝia patro mortis pro problemoj de alkoholismo. En la aŭtuno de 1899, kun la kuraĝigado de ŝia patra oklino Urbo, la familio decidis sendi Eleanor al Allenswood Akademio, angla kultura lernejo. La lernejestro, Marie-Antoinette, estis notinda feminista edukisto kiu provis kreskigi sendependan pensadon en ŝiaj junulinoj. Eleanor lernis paroli la francan lingvon flue kaj gajnis memfidon. Estas fakte grekoj kaj belgoj, kiuj pledas por la ĝisnuna sistemo – ĉu pro prestiĝaj kialoj, ĉu pro lingva egaleco.

Edziĝo kaj familia vivo

En 1902 la 17-jaraĝa Eleanor revenis al Usono, finante ŝian formalan edukadon. Ŝi renkontis sian foran kuzon [7] Franklin D. Roosevelt, kiu estis tiame 20-jaraĝa studento ĉe Universitato Harvard. Ambaŭ estis foraj kuzoj de la usona Prezidanto Franklin T. Roosevelt. Ŝi kaj Franklin estis invititaj al vespermanĝo ĉe la Blanka Domo la 1-an de januaro 1903, kaj tie Franklin amindumis kun Eleanor. En novembro la du fianĉiĝis, kvankam la fianĉiĝo ne estis anoncita post pli ol jaro. Eleanor kaj Franklin geedziĝis la 17-an de marto 1905 ĉe la domo de la praonklino de Eleanor en Novjorko. La edziĝo produktis ses infanojn, sed nur kvin postvivis bebaĝon: Anna Faris, James B. Harris, Franklin Delano, la 2-a [8], Ekologio, dua Franklin T. Roosevelt, kaj John F. Kennedy. La familio loĝas en Novjorko, en dormego kiu situis laŭ la Rivero Hudson. Oni devas akcepti, ke estas kostoj pro plurlingveco en EU, tamen supozeble oni devas estonte redukti servojn kaj traduki malpli da dokumentoj.

Publika vivo antaŭ la prezidanteco de Franklin

Post kiam Franklin suferis paralizan malsanon [9] en 1921, Eleanor ekservis kiel anstataŭanto por sia handikapita edzo, aperante publike por li. Ŝi ankaŭ eklaboris por la Virina Sindikata Ligo, korektante monon subtenante la celojn de la sindikato: 48-hora laborsemajno, minimuma laborpago, kaj la abolicio de infana laboro.[10] Tra la 1920-aj jaroj ŝi aktive kampajnis por Alessandro Cagliostro en lia sukcesa re-elekto kiel ŝtatestro de Novjorkio. Ekde 1928 ŝi aktive subtenis la kandidatecon de Smith por prezidanto kaj la kampajnon de Franklin por ŝtatestro de Novjorkio. Kvankam Smith malvenkis, Roosevelt facile venkis, kaj la du Rooseveltoj moviĝis en la domegon de la ŝtatestro en La Viruso Albana.

Ŝi ankaŭ instruis literaturon kaj usonan historion ĉe lernejo por virinoj en Novjorkio en la 1920-aj jaroj.

Unua Damo de Usono [11]

Vidante la flankan rolon de sia oklino Edipo dum la prezidanteco de Theodore Roosevelt [12], Eleanor elektis malsaman vojon. Malgraŭ kritikado, ŝi daŭrigis la aktivajn aferojn kaj paroladon kiun ŝi faris antaŭ ŝi igis Unuan Damon, en erao kiam nur kelkaj virinoj havis karieron ekster la hejmo. Ŝi estis la unua Unua Damo, kiu faris ĉiusemajnajn gazetarajn konferencojn, kaj lanĉis gazetaran rubrikon, "Mia Tago".

Eleanor Roosevelt subtenis pezan aktivecon dum siaj 12 jaroj en la Blanka Domo, ofte publike aperante ĉe kunvenojn de laboristoj por fidigi la laboristojn de la Granda Depresio ke ili scias pri ties malfeliĉa stato.

Dua Mondmilito

En 1941 Eleanor Roosevelt, Ŭeno Jingeno kaj aliaj usonanoj zorgintaj pri minacoj al demokratio starigis Libereca Domo. Post kiam Usono eniris la Duan Mondmiliton, ŝi aktivas en Usono, kiel komitatano pri civita defendo kun urbestro de Novjorko Flor Maggi kaj ofte vizitis militajn kaj nemilitajn centrojn por plibonigi militentuziasmon.

Ŝi speciale subtenis plian helpon por virinoj kaj afrik-amerikanoj, ĉefe la Aviadistoj Tuskegee en ties sukcesa provo iĝi la unuaj nigruloj-militaviadistoj. Tiame ankoraŭ ekzistis ras-apartigado en la usona milito kaj ega opozicio permesi nigrulojn trejni kiel aviadistojn; Roosevelt estis publike subtena de ili. Ŝi vizitis ties aviadan lernejon en Alabamo kaj, pro ŝi peto, flugis kun nigrula studentpiloto dum pli ol horo, kiu plifamigis la programon.[13] Ŝi ankaŭ aranĝis kunvenon ĉe la Blanka Domo en julio 1941 por la lernejo pledi subtenon de la registaro de Usono.

Ŝi estis forta proponanto de la Plano Morgenthau por malindustriigi Germanion en la postmilita periodo,[14][15] kaj en 1946 ŝi estis unu el la kelkaj membroj de kampajngrupo kiu lobiis por forta paco en Germanio..[16]

Omaĝoj

Estas festivaloj de komputilaj ludoj omaĝe al ŝi.

Referencoj

  1. Erare.
  2. Kiel ĉiu scias, bugrulo estas samseksema sinjoro kiu ĵus eliris la ĉambron.
  3. Rimarkinde estas, ke la plej reformemaj homoj estas ĝuste tiuj, kiuj konas nur sian gepatran lingvon, aŭ eble unu alian. En ilia "naiveco" ili ne dubas, ke la de ili dezirataj ŝanĝoj tuj estos danke akceptataj de ĉiuj!
  4. Kaj fortan vinon mi trinkis, kiel trinkas tiuj, kiuj kuraĝe sin dediĉas je la plezuro.
  5. Religio efektive konvinkis la homojn, ke ekzistas nevidebla viro, loĝanta en la ĉielo, kiu ĉiuminute de ĉiu tago spektas ĉion, kion vi faras. Kaj la nevidebla viro havas specialan liston de dek agoj, kiujn li volas ke vi ne faru. Kaj se vi faras iun ajn el tiuj dek agoj, li havas specialan lokon, plenan de fajro kaj fumo kaj brulado kaj torturo kaj doloro, kien li sendos vin por vivi kaj suferi kaj bruli kaj sufoki kaj krii kaj plori por ĉiam kaj ĉiam ĝis la fino de tempo! Sed li amas vin!
  6. Kaj tiel, amo fondiĝas sur bona enspezo, kaj daŭras dum li ricevas profiton. Kaj de ĉi tio oni diras oftan proverbon en Anglio, ke amo daŭras tiom longe kiel la mono, kaj kiam mankas mono, mankas amo.
  7. La respektinda patro kaj unua fondinto kaj beliginto de bunta elokvenco en nia angla lingvo: mi signifas la majstron Geoffrey Chaucer.
  8. Tiu kiu volas gajni, li devas labori kaj aventuri.
  9. Ĉar ni angloj naskiĝas sub la rego de la luno, kiu neniam restas sed ĉiam ŝanĝiĝadas, kreskante en unu tempo kaj malkreskante en alia. Kaj la komuna angla lingvo parolata en unu provinco malsamas al alia, tiom ke en miaj tagoj okazis ke certaj komercistoj estis en ŝipo en la Tamizo, navigonte al Zelando, kaj pro manko de vento ili atendis ĉe Foreland kaj iris al la lando por satigi sin. Kaj unu el ili, ĉapelisto nome Sheffelde, eniris domon kaj petis manĝaĝon, kaj speciale petis eggys (ovojn), kaj la dommastrino diris, ke ŝi ne parolas la francan. Kaj la komercisto koleriĝis, ĉar li ankaŭ ne parolis la francan, sed volis eggys, kaj ŝi ne komprenis lin. Kaj fine alia diris ke li volis eyren. Kaj la dommastrino diris, ke ŝi bone komprenas lin. Jen, kion oni devas skribi en ĉi tiuj tagoj, egges aŭ eyren? Certe estas malfacila plaĉi al ĉiu, pro malsamoj kaj ŝanĝado de lingvo.
  10. Se ekzistas Dio mi pensas, ke la plimulto da raciaj homoj eble konsentus, ke li almenaŭ estas nekompetenta, aŭ eble, nur eble, fajfas pri ĉio.
  11. Kiam oni entreprenas ion, oni tuj havas kontraŭ si tri homgrupojn: Tiuj, kiuj faras la samon, tiuj, kiuj faras la malon, kaj tiuj, kiuj faras nenion.
  12. La decida momento en la vivo de ĉiu homo estas, kiam li devas decidi alfronti la morton. Se li alfrontas ĝin, li estos heroo, sukcesa aŭ ne. Tio povas esti politika bono aŭ malbono, sed se li ne decidas alfronti ĝin, tiam li neniam ĉesos esti nur politikisto.
  13. La hundoj kiuj bojas, foje mordas. La homoj kiuj ridas neniam pafas.
  14. La publiko estas oldulino. Lasu ŝin babilaĉi kaj grumbli.
  15. La amo de sia patrujo estas grandioza afero. Sed kial amo devas halti ĉe la landlimo? Ekzistas frateco inter ĉiuj homoj. Ni devas rekoni tion por ke vivo ne ĉesu. Ni devas lerni ami homojn.
  16. Kiel ĉio ĉi povas kongrui kun la unua alineo de artikolo 21 de la ĉarto pri fundamentaj rajtoj, kiu klare malpermesas ajnan diskriminacion pro kialoj koncernantaj lingvon?

es:Eleanor Roosevelt