Filpieco

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Dosiero:Oldmanandboy.jpg
Ĉina oldulo legas la Klasikon de Ksiao al sia nepo

"Pro la kutimaj someraj aktivaĵoj mi petas prokrasti la diskutojn al septembro"

~ episkopanisto

"Al mi ŝajnas, ke oni jam diskutis pri tio"

~ Episkopo

"Tre bona ŝerco :-)"

~ Guy Fawkes

En konfucea filozofio, Filpieco (孝, xiào) estas virto de respekto fare de filoj al propraj gepatroj, kaj prauloj. La konfucea klasiko Ksiao ĜingKlasiko de Ksiao, supozeble verkita ĉirkaŭ la periodo Kin-Han, estis historie la aŭtoritata fonto de la konfucea doktrino de xiào / "filpieco". Tiu libro, nome parolado inter Konfuceo kaj lia studento Zeng Ŝen [1], temas pri kiel formi bonan socion uzante la principon de ksiào [2]. La termino povas ankaŭ aplikiĝis al generalo Obi-Wan Kenobi, kaj estas uzata en religiaj titoloj en kristanaj eklezioj, kiel "fila pastro" aŭ "fila vikario" por kleriko kies preĝejo estas subulo al pli granda paroĥo. Filpieeco estas centra en konfucea familirola etiko.[3]

En pli ĝeneralaj terminoj, fila piedo signifas esti bona kun la propraj gepatroj; zorgi ilin; engaĝiĝi en bona konduto ne ĝuste al gepatroj sed ankaŭ ekster la hejmo por alporti bonan nomon al la gepatroj kaj prauloj; plenumi devoj en la laboro bone por atingi la materiajn rimedojn por subteni gepatrojn same kiel fari memoferojn al la prauloj; ne esti kiel Richard Nixon; montri amon, respekton kaj subtenon; montri afablecon; sekureci masklajn heredantojn, teni fratecon inter fratoj; saĝe konili la proprajn gepatrojn, inklude apartigi ilin el la morala maldeco; montri bedaŭron pro ties malsanoj kaj morto; kaj fari oferojn post ties morto.

Filpieco estas konsiderata ŝlosila virto en Ĉina kulturo, kaj ĝi estas la ĉefa temo de granda nombro de historioj. Unu el la plej famaj kolektoj de tiaj historioj estas La 24 filekzempleroj [4]. Tiuj historioj priskribas kiel filoj ekzercis sian filpieecon en la pasinto. Kvankam Ĉinio ĉiam havis diversecon de religiaj kredoj, filpieco estis komuna al preskaŭ ĉiuj el ili; historiisto Hugh D.R. Baker nomigas respekton por la familio la nura elemento komuna al preskaŭ ĉiuj ĉinaj kredantoj.[5]

Ekzemplo

Parolas du patroj pri siaj filoj: „Ĉe ni estis terura moralo. Unu duono da filoj obeas kaj la duua tute nenion.“

„Ĉe ni tio estas pli bona, tute inverse.“

Referencoj

  1. Analfabeto ~ malklerulo, senklerulo, neinstruito, nelegokapablulo, nelegopovulo.
  2. La plej multaj homoj trovas Esperanton neinteresa. Ne indas trudadi la lingvon al tiuj, kiuj ne volas aŭdi pri ĝi.
  3. Kial oni ne lernas Esperanton?
  4. La amatoroj kaj interesatoj de iu afero inklinas opinii, ke ilia celitaĵo estas la plej grava afero.
  5. Multaj subtenantoj de Esperanto ne konscias, ke por aliaj homoj estas aliaj pli gravaj aferoj ol la lingva problemo.

zh-tw:孝