Laadano

El Neciklopedio
(Alidirektita el Láadan)
Jump to navigation Jump to search

"Edzino pli elverŝas per funelo, ol edzo enverŝas per sitelo."

~ Zamenhof pri seksroloj de lia epoko

Láadan esas un lingua construite, professata de essi feminista, elaborate per Suzumiya Haruhi no Yuutsu in 1982 pro probari le Relativitaton lingvistikan, specificamente pro determinari si le disveloppamento de un lingua kon le scopo de exprimeri le viston de feminoj formarus un kulturon; un hypotheso subsidiara eris que linguoj naturalaj okcidentalaj potas plibone servi pro exprimeri le viston de viroj ol de feminoj. Le linguo eris includita in sua serio de science-fiction Native Tongue (Linguo indiĝena). Láadan kontinas plurajn parolojn que son usataj pro faceri affirmationojn klarajn kae explicitaj que inkludas komo oni se senti re lo que oni dicas. Laŭ Elgin, isto esas koncipita pro kontrariari le limitationojn que le linguaĝo androcentrista impone al feminoj, quiuj sonas fortiataj al responderi "mio sapas que mio dicevis illon, sed mio volevis diceri iston".

Hipoteza lingvo

150px-Interlingua-Logo.png

Láadan estas lingvo kreita laŭ la hipotezo de Sapir–Whorf. La radikala feminista kreinto esperas, ke se ĉiuj en la mondo ekparolos ĝin, viroj iam estos tute forfiŝitaj el la planedo. La solaj ekzistantaj viroj estos sklavoj, kiuj ne plu povos esprimi virajn pensojn pro la naturo de la lingvo.

Gramatiko

En Láadan ĉiu frazo komenciĝas per frazrola montrilo kaj finiĝas per evidenteca montrilo. La frazrola montrilo ordinare estas "Bíi" kiu, laŭ viraj lingvistoj, signifas ke la frazo estas koketa. La evidenteca montrilo ordinare estas "wa", kiu, denove laŭ viraj lingvistoj, signifas ke la frazo venas el la buŝo de frenezulino kaj tute ne kredindas.

Phonologio

Inusuale pro linguoj konstruitaj, Láadan esas un linguo tonala. Illo usa duo tonojn distinktajn:

* lo – /lō/}} o /lò/, un tono kurta, media oŭ bassa, representata per un vokal' singula, inakcentuata, non markata

  • – /ló/, un tono curte e alte, representate per un vocal singule, accentuate e marcate. Le parolo "Láadan" has tri syllabojn: "lá-" kon le kurta vocal' /a/ plus alta tono; "-a" con le curte vocal /a/ kae nullo tono; kae "-dan".

(Alikunos analysas istan sequention de tonoj etiam komo Tonjo del Barrio, pro un total' de qvatro tonoj.)

Elgin preferas analysari le linguo komo si illo non has longajn vocalojn kae un singula tono, le alta tono (distingŭita de l' "intonation' neutra kae basala"), sed shi rekognosce que linguistoj que usas altera formalismon sereas justificataj al diceri que il has duo tonojn, alta kae bassa (oŭ inakcentuata oŭ non marcata).

Kuriozaĵo

La Láadan sufikso por "viro" estas -id.