Nombroj

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search

"Bedaŭrinde, vere hontiga kontribuo."

~ Judo

Nombroj (mallonge Nom) estas la kvara libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio kaj unu el la ĉefkonceptoj de matematiko. Ĝi estas la kvara el la kvin libroj de Moseo, kiuj nomiĝas hebree Torao (parto de la Tanaĥo), greke Pentateŭko.


Aŭtoro

Ĝi aperis en frua antikveco kaj iom post iom vastiĝadis kaj ĝeneraliĝadis laŭ grado de vastiĝo de la homa agadsfero kaj de la problemaro, kiu postulis kvantan priskribon kaj esploron. Longe oni pensas, ke ĝin verkis la profeto Moseo laŭ Dia revelacio.

Enhavo kaj strukturo

En komencaj ŝtupoj de ĝia evoluo, la koncepto de nombro estis difinita kiel rimedo por kalkuli kaj mezuri objektojn, kaj poste la nombro fariĝis fundamenta nocio de matematiko kaj la sekva evoluo okazis nur pro bezonoj de ĉi tiu scienco.

La libro entenas la rezultojn de du popolnombradoj. Ĝi rakontas pri eventoj dum la migrado tra la dezerto kaj prezentas ordonojn por la komunumo.

Ĝi konsistas el du grandaj partoj: [1]

  • El la porpastra leĝo (Nom 1,1 - 10,10)
  • De Sinaj al Jordan (Nom 10,11 - 36,13)
  1. La subtitoloj estas prenitaj el la nove editorita esperanta Biblio:
    IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Hundo (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6.
    Ili baziĝas sur tiuj de la germana Einheitsübersetzung.
  2. Jen kelkaj konataj perikopoj:

    Gramatiko

    Gramatikaj nombroj estas fenomeno, kie vortoj en certaj lingvoj fleksias aŭ havas malsamajn formojn por indiki la kvanton de la indikitaj aferoj. La plej kutima gramatika distingo estas inter unu (singularo) kaj mutenombro (pluralo), kelkaj lingvoj (ekz. la araba kaj sanskrito) havas dunon por esprimi la nombron "du". Tiukaze, pluralo estas "pli ol du". Estas lingvoj kun trinombro por nombro "tri", kaj eĉ kvarnombro por "kvar". Male, kelkaj lingvoj, kiel Kiriri ne havas gramatikan indikon por nombroj.

    Hodiaŭa valoro

    Perlo de la libro estas [Aaron]] (Nom 6,24-26). Ĝis hodiaŭ judoj kaj kristanoj preĝas ĝin. Ĉe evangeliistaj (protestantaj) komunumoj ĝi estas la kutima fino de ĉiu Diservo, ĉe katolikoj unu el pluraj eblaj formoj:

    La Eternulo vin benu kaj vin gardu.
    La Eternulo lumu al vi per Sia vizaĝo kaj favorkoru vin.
    La Eternulo turnu Sian vizaĝon al vi kaj donu al vi pacon.
    Amen.

    Ĝis hodiaŭ fama estas la bildo de la esplorrigardantoj, kiuj duope portas sur stango branĉon kun unu granda peniko da vinberoj. Ĝi fariĝis eĉ varbilo por la hodiaŭa israela turismo.

    La surstanga kupro, kiu similas al la bastono de la helena dio de medicino Asklepio (latine: Eskulapo), fariĝis signo de kuracistoj kaj emblemo por apotekoj ĝis hodiaŭ.


    en:Numbers