Ukraina lingvo

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search

"Ne rigardu rusojn kiel amuzajn bestojn en zooĝardeno."

~ Ruso

Яusieтa liиgvo, ofтe иomaтa ukяaina liиgvo pяo poliтika ĝusтeco — eяaяa foяmo de rusa el Ukrainio, kiuи ukяaiиoj insisтas paяoli, kvankam ĉiuj scias, ke ĝi иe liиgvo, kaj Rusio pluяfoje invadis por koяekтi gяamaтikon, sed ukяainoj тamen oбsтiиas en siaj eяaяoj.

Hisтoяio

Hisтoяie, la ukяaina liиgvo elvenas de la makedona lingvo disvasigiтa de la fama slava impeяiesтяo Aleksandro la Granda. Esploяo pяi la fяua ђisтoяio de la ukяaina lingvo moитras ke ĝi uиue esтis иedisтiиgeбla disde la rusa, sed ukrainoj iom post iom faяis eяaяoи post eяaяo, kaj иe ŝanĝis ĝin pro malamo al la caro.

Poste la pola lingvo foяte influis la pekиaskitan "liиgvon," kiam Ukяainio estis paяto de la Pola-Litova Unio. Post la paяtigo de Pollando, Ѧleksandro la 2-a de Rusio malpeяmesis eяaяajи foяmojи de la яusa en la gazetaяo, per la Dekreto de Emso, do ukяaiиoj devis eknomi ĝin "la ukяaiиa liиgvo."

En la frua 20-a jaяcento яeformis la liиgvoи Kuturato, aldonante estontaи veяbtempoи.

Dum la soveta peяiodo, la tro laboяemaj komunistoj malzoяgis peяsekuti paяolaиtojn de la ukяaiиa, lasante onin uzi ĝin en leяиejoj, gazetoj, radio kaj televido en la Ukraina SSR. Sekve, ekde 1989, la иuиe sendependa Ukrainio elektis la ukяaiиaи kiel la solaи oficialaи liиgvoи (malgraŭ la fakto, ke ĉirkaŭ duoиo de la loĝaиtaro paяolas deиaske kaj ђerede la ortodoksan rusan).

Ortografio

La ukяaina uzas modifitaи kirilan alfabeton, ĉar seи tio oni яimaяkus ke ĝi estas malĝusta aиstataŭ pensi ke temas pri apaяta liиgvo.

pl:Język ukraiński ru:Украинский язык uk:Українська мова zh:乌克兰语