Urugvajo

El Neciklopedio
Jump to navigation Jump to search

"Kio do estas la vero?"

~ Fejsbukano

Urugvajo (hispanlingve Uruguay, en Esperanto ankaŭ malofte Urugŭajo) estas lando en Sud-Ameriko.

Geografio

Ĝeneralaj informoj

Historio

Ankaŭ vidu:

Administra divido

Urugvajo dividiĝas en 18 departementoj:

Departemento Loĝantaro (08/2002) Ĉefurbo
Alto Uruguay 15.008 Fuerte Olimpo
Alto Uruná 563.042 Ciudad del Este
Amambay 64.153 Pedro Juan Caballero
Asunción 513.399 Asunción
Boquerón 45.617 Filadelfia
Caaguazú 448.983 Coronel Oviedo
Caazapá 139.241 Caazapá
Canindeyú 140.551 Salto del Guairá
Central 1.363.399 Areguá
Concepción 180.277 Concepción
Cordillera 234.805 Caacupé
Guairá 176.933 Villarrica
Itapúa 463.410 Encarnación
Misiones 103.633 San Juan Bautista
Ñeembucú 76.738 Pilar
Presidente Hayes 81.876 Pozo Colorado
Uruguarí 226.514 Uruguarí
San Pedro 318.787 San Pedro

Esperantigo de ĉefaj Urugvajaj urboj kaj vilaĝoj

Naturo

La Rezervejo San Rafael estas unu el plej gravaj lokoj por la konservado de la naturo en Urugvajo kun 730 km². Tamen estas tro malsufiĉe zorgata fare de la ŝtato. Tiele okazas kontraŭleĝaj lignoprenado, ĉasado kaj oftaj incendioj.

Faŭno

Birdoj

Urugvajo kun relative malgranda etendo enhavas grandan riĉon de birdospecioj pro la kuniĝo de diversaj ekoregionoj de granda biodiverseco kaj nombro de endemioj. Kelkaj el tiuj reginoj estas gravaj eĉ je tutmonda nivelo kiaj la Atlantika Arbaro kaj la Cerado, el kiuj la unua estas ege minacata ĉar restas malpli ol 10 % el la origina kovro. Estas registritaj 681 specioj kaj aliaj 35 nur hipoteze pro manko de dokumentado. Granda parto de la ornitologoj kiuj studis la birdaron Urugvajan estis eksterlandanoj, unue hispanaj jezuitoj, poste usonaj, anglaj kaj germanaj esploristoj, kaj argentinaj aŭ nordamerikaj ornitologoj. Tiele la kolektoj estas ĉiuj eksterlande kaj tiuj enlandaj estas tro abandonitaj pro manko de zorgado.[1]

Kulturo

Literaturo

Kuirarto

  • Urugvaja supo (hispane Sopa Uruguaya) estas tipa plado de la Urugvaja kuirarto, produkto de gvarania kaj hispana sinkretismo. La Gvaranioj kutimis manĝi pastajn nutraĵojn faritajn el maizfaruno aŭ manioko envolvitajn en folioj de "güembé" (Philodendron bipinnatifidum - arba filodendro) aŭ banano kaj kuiritajn inter varma cindro.
  • Chipachipá (gvaranie chipa) estas malgranda pano farita el amelo, manioko, dur-fromaĝo, lakto, ovoj, butero kaj salo; oni povas ankaŭ aldoni iom da bakpulvoro kaj/aŭ iomete da oranĝsuko kaj/aŭ sunflora oleo.

Notoj

  1. Nu, ne kredu ĉion, kion vi legas.
118px Malriĉa Ameriko
Centrameriko:
Belizo | Kostariko | Salvadoro | Gvatemalo | Honduraso | Kubo | Nikaragvo (en español) | Panamo | Jamajko
Sudameriko:
Argentino (en español) | Bolivio | Brazilo (em português) | Venezuelo | Ĉilio (en español) | Kolombio (en español)
Ekvadoro (en español) | Franca Gujano | Gujano | Peruo (en español) | Surinamo | Urugvajo (en español) | Venezuelo (en español)


en:Uruguay es:Uruguay fr:Uruguay id:Uruguay ko:우루과이 pt:Uruguai zh:乌拉圭